Direct naar navigatie

Vuursteen

Door: Stadsarchief Vlaardingen, Periode: 8000 v. Chr. - 499, Thema's: Dagelijks leven, Handel en industrie

Vuursteen is een schitterend materiaal. Sla er een stuk af en je krijgt een zeer scherpe rand. Het mooie aan vuursteen is dat je kunt voorspellen hoe het afbreekt. Dit kan bij veel andere stenen niet, daar sla je op en een willekeurig stuk breekt af. Bij vuursteen is dit niet zo, je kan heel precies flinter dunne plakjes afslaan. Met vuursteen kan je zo heel veel soorten gereedschap maken, van bijl tot mes, van boor tot pijlpunt.

Slijtage

Door gebruik slijt het vuursteen. De slijtage is onder de microscoop goed te zien. Elke activiteit laat een uniek spoor achter op het vuursteen. Archeologen doen daarom experimenten met vuursteen. Zij snijden bijvoorbeeld een stuk bast van een boom of boren een gat in een bot. De sporen die deze activiteiten achterlaten op het vuursteen vergelijken zij met de oude sporen. Zo weten ze hoe de vuurstenen die zij gevonden hebben zijn gebruikt.

Vuurstenen
Kostbaar materiaal

De mensen van de Vlaardingencultuur maakten natuurlijk ook gebruik van vuursteen. Zij leefden immers in de steentijd. Toch was dit niet zo vanzelfsprekend, in dit gebied komt vuursteen van nature niet voor. Vuursteen haalden de mensen van elders, uit het zuiden van Nederland bijvoorbeeld. In deze contreien zal vuursteen daarom best kostbaar geweest zijn. In het vuursteen is dat goed terug te zien. Het meeste vuursteen is volledig ‘opgebruikt’.

Geen poespas

Van het kostbare vuursteen maakte de Vlaardingen-mens geen fraaie werktuigen. Misschien waren ze er ook niet bedreven in om mooi gereedschap te maken. Maar waarschijnlijk zagen ze vooral het nut er niet van in. Mooi gereedschap kost tijd en materiaal. Vuursteen was in elk geval een echt gebruiksmateriaal voor deze mensen.

Bijlen en pijlen

De bijlen en pijlen zijn een uitzondering hierop. Blijkbaar was het belangrijk om hier wat meer aandacht aan te schenken. Typisch voor de Vlaardingencultuur zijn bijvoorbeeld de pijlpunten met steelspits. Deze zijn heel bewerkelijk. De bijlen, de zogenoemde Buren-bijlen, zijn kenmerkend voor de Vlaardingencultuur en de Steingroep. Toch zijn er geen aanwijzingen voor de productie van de bijlen. Het zijn ook voornamelijk fragmenten die gevonden worden. Misschien werden de bijlen ergens anders gemaakt, en konden de Vlaardingenmensen ze via ‘ruilhandel’ verkrijgen. De pijlen en bijlen worden niet vaak gevonden, blijkbaar waren dit kostbare voorwerpen.

Vuursteentypes en gebruikGebruik

In het overige gereedschap is geen karakteristieke stijl te herkennen. Ook het vormrepertoire is tamelijk beperk is. De Vlaardingenmens maakte voornamelijk gebruik van afslagen. Hiermee maakte hij krabbers, boortjes en bijlen. Dit was genoeg om de meest uiteenlopende activiteiten te ontplooien. Met het vuursteen zijn veel klussen uitgevoerd, van huiden schoonmaken en het splijten van botten, tot het snijden in hout. Ook gebruikten de mensen het vuursteen voor wat fijnere werkzaamheden zoals het doorboren van schelpen, het bewerken van git en barnsteen en het repareren van aardewerk.

Reacties