Direct naar navigatie

Glijden en glibberen met glissen

Door: Vlaardings Archeologisch Kantoor

Als we vandaag de dag het ijs op gaan, binden we onze schaatsen aan. De oudste schaats die in Nederland is gevonden, dateert echter uit de 13e eeuw. Hoe ga je het ijs op zonder schaatsen? Wel, dierenbotten komen dan goed van pas…

In het verleden maakte men onder andere gebruik van glissen om ijspret te beleven. Een glis zou beschouwd kunnen worden als de voorloper van de schaats. Hoewel, men gebruikte nog steeds glissen toen schaatsen al een hele tijd bestonden. Een glis is dan ook een goedkoop en eenvoudig te maken voorwerp.

Een glis voor onder een slede, gevonden in de bouwput van de Visbankflat in Vlaardingen. Foto: J. van den Berg.Een glis of glijbeen werd gemaakt van de lange botten van runderen, paarden, schapen of geiten. Dit kan bijvoorbeeld het spaakbeen zijn van een paard of het middenvoetsbeen van een rund. Eén lange zijde van het bot maakte men glad en soms liet men de ‘voorzijde’ schuin oplopen. Men bracht vaak ook een doorboring aan om het voorwerp aan de schoen te kunnen vastbinden. De bewerkte lange zijde van het bot diende als glijvlak. Deze glanzende en gladde zijde is het meest herkenbare onderdeel van een glis.

Detail van een 14e-eeuwse glis gevonden tijdens de opgraving 'Gat in de Markt'. Foto: J. van den Berg.Met glissen kan men prima glijden over het ijs. Het is echter niet mogelijk om af te zetten, zoals bij moderne schaatsen. Daarom gebruikte men een lange stok met een scherpe punt - een prikstok - om zich voort te duwen of te trekken over het ijs.

Bron

Archief Vlaardings Archeologisch Kantoor - Gemeente Vlaardingen, Sectie Stadsarchief en Archeologie.

Interessante websites

www.schaatsenmuseum.nl

www.werkijs.nl

 

Reacties