Direct naar navigatie

Tijd van pruiken en revoluties 1700-1800

Door: Stadsarchief Vlaardingen, Periode: 1700 - 1799, Thema's: Visserij, Gezag en politiek, Oorlog

Het is de 18e eeuw. Een roerige tijd is aangebroken. Het is de tijd van de Verlichting, en die tijd brengt een ander denkpatroon met zich mee. Het is ook de eeuw waarin een grote omwenteling plaatsvindt; er komt een grondwet. Het land is voortaan één en ondeelbaar. Gaat dat ook op voor Vlaardingen?

In de tweede helft van de eeuw zeer zeker niet! Die tijd wordt gekenmerkt door de conflicten tussen de patriotten en de prinsgezinden. Het stadsbestuur van Vlaardingen trachtte hierin neutraal te blijven. Dat had zijn weerslag op de inwoners, in die tijd zo'n vijfeneenhalfduizend. Het bleef, met uitzondering van wat relletjes door prinsgezinde vissers, betrekkelijk rustig in de stad. In 1787 is het stadsbestuur enkele dagen in handen van de patriotten, maar al snel zijn de prinsgezinden weer oppermachtig. Ook toen stadhouder Willem V afgezet werd, vond er geen bloedvergieten plaats.

De ambachtsheerlijkheid blijft nog tot 1795 bestaan, tot 1726 in bezit van het geslacht van Van Ruytenburch, erna in handen van het geslacht Van Leyden en Van Leyden Gael. De ambachtsheren verdwijnen uit beeld tijdens de Bataafse Republiek, als zij hun rechten kwijtraken.

De visserij zorgt ook in deze eeuw voor de belangrijkste inkomsten voor de inwoners van de stad. Aan de haven en rond de kop van het 'Toepadt' (de latere Schiedamseweg) laten voornamelijk reders hun stijlvolle, statige woningen bouwen.

De kop van de Schiedamseweg, het 'Toepadt', zoals die er een eeuw later uitzagPakhuizen en andere aan de visserij gerelateerde bedrijfsgebouwen verrijzen. Er ontstaat behoefte aan een nieuwe plek om de vis af te slaan. De Visbank zoals wij die kennen is gebouwd in het jaar 1778. De Engelse oorlogen zijn een ramp voor het Vlaardingse vissersbedrijf. In 1798 is meer dan 70 % van de inwoners afhankelijk van de 'bedeling'. Deze barre tijden leiden tot een volksoproer op de Markt in 1801.

De Grote Kerk speelt in het Vlaardingse sociale leven een belangrijke rol. Als de toren van de kerk in het jaar 1744 zodanig scheef komt te staan dat de veiligheid van de Marktbewoners en passanten gevaar loopt, gaat men tot afbraak over. Niet lang daarna bouwt men een nieuwe toren, die tot op de dag van vandaag beeldbepalend is voor de Markt en omgeving.

 

Reacties