Direct naar navigatie

Hoogstad in de Romeinse tijd

Door: Vlaardings Archeologisch Kantoor, Periode: 3000 v. Chr. - 499, Thema's: Dagelijks leven, Strijd tegen het water

Waar nu de auto- en woningboulevard ‘Hoogstad’ ligt, lag in de Romeinse Tijd een krekenstelsel. De toenmalige bewoners besloten stevig in te grijpen in dit natte gebied en legden in de kreken dammen aan. Ulco Glimmerveen maakte in opdracht van het Vlaardings Archeologisch Kantoor een impressie van de impact van deze waterbouwkundige werken op het landschap van ongeveer 100 na Chr..

Locatie 'Hoogstad' rond 100 na Chr. (Romeinse Tijd). Illustratie: Ulco Glimmerveen

Hoogstad

Van 1993 tot 1996 vonden verschillende archeologische onderzoeken plaats op het bedrijventerrein 'Hoogstad'. De gereconstrueerde locatie ligt ter hoogte van de vestiging van autobedrijf Dorzo, achter Hotel Ibis. De afbeelding toont de situatie in vogelvluchtperspectief vanuit het noordoosten. Ze laat twee landschappelijke fenomenen zien die in de Romeinse tijd door de mensen in dit gebied zijn gecultiveerd: de kreek en de oeverwal

De kreek

Dam met klepduiker, een jager werpt een boemerang. Illustratie: Ulco Glimmerveen In de kreek ligt een dam met een klepduiker. Bij vloed houden de dam en de klep van de duiker het instromende water tegen. Op de afbeelding is het eb en de lege modderige geul is nu goed te zien. Op dit moment vloeit het regenwater van het achterliggende land via de duiker af.

De dam is beschoeid met rijen houten paaltjes en aan de rechterzijde verstevigd met een dikke boomstam. Achter de dam slibt de kreek na de indamming langzaam dicht. De voormalige geul is begroeid geraakt met struiken en kleine bomen. Boven de dam vliegen twee zilverreigers angstig op. Geen wonder want een jager met een boemerang heeft het op de sierlijke vogels voorzien. Het jachthout was trefzeker op vijftig meter, dus je kunt het ergste vrezen voor één van deze vogels.

Kwelders

Op de linkeroever van de kreek bevindt zich een klein bos van els en wilg. Het is herfst en de bladeren kleuren, flarden mist hangen tussen de bomen. Achter de oeverwal liggen de kwelders, een open landschap dat nog regelmatig overstroomt. Het vee vindt hier lekker mals kweldergras.

De oeverwal

Boerenerf uit de Romeinse tijd gelegen op een oeverwal. Illustratie: Ulco GlimmerveenDe oeverwal aan de rechterkant van de kreek is ontgonnen. Langs de kreek ligt een kleine verhoging. Deze hoogte biedt bij hoogwater bescherming aan de boerderij die zich bovenop de oeverwal bevindt. De boerderij is een rechthoekig gebouw met wanden van leem. In de wanden bevinden zich zware stijlen en balken die het dak dragen. Een man draagt een balk aan, waarschijnlijk moet hij het gebouw repareren. De huizen zijn solide, maar dienen wel onderhouden te worden. Aan de kopse kant van de boerderij hebben de bewoners op de nok een gevelteken geplaatst. Misschien had dat een religieuze betekenis of vonden ze het gewoon mooi.

Op het erf lopen schapen en kippen rond. De kip is door de Romeinse overheersers meegenomen naar deze contreien. Voordat de Romeinen hier kwamen, was er letterlijk geen kip te bekennen in Nederland. Op het erf is naast de boerderij nog een ander bouwwerk te zien: een spieker. In dit kleine gebouw bewaren de mensen hun voedsel. Doordat de bodem van de spieker verhoogd is, kan vocht en ongedierte het eten niet aantasten.

Boeren halen de oogst binnen. Illustratie: Ulco GlimmerveenHet erf is omgrensd met een hekwerk van gevlochten wilgentenen. Buiten het hek staan koeien te grazen. Boven het erf liggen de kleine akkers. Op de oeverwal kon uitstekend geakkerd worden. Nu liggen de velden braak. De schoven staan nog op het land en de boeren halen de oogst binnen.

Reconstructie

Ulco Glimmerveen maakte aan de hand van gegevens uit het archeologisch onderzoek ‘Hoogstad’ deze reconstructie van de dam. De afgebeelde gebouwen en akkers zijn niet aangetroffen tijdens het onderzoek. Wel hebben archeologen op basis van losse vondsten en paleobotanisch onderzoek een sterk vermoeden dat er daadwerkelijk een boerderij heeft gelegen. De afbeelding geeft dus geen fotorealistische weergave van de werkelijkheid, maar is een reconstructie opgebouwd uit verschillende gegevens.

Video's

Hoogstad in de Romeinse tijd

Ervaar de vlucht van een vogel over het landschap in de Romeinse tijd. Het filmpje is gemaakt door Ulco Glimmerveen.

 

Reacties