Direct naar navigatie

Archeologie in de Broekpolder

Door: Vlaardings Archeologisch Kantoor

Vóór 1960 zijn er verschillende archeologische onderzoeken en waarnemingen uitgevoerd in de Broekpolder. Daarbij kwamen vindplaatsen uit de ijzertijd, Romeinse tijd en middeleeuwen aan het licht. De aard van deze vindplaatsen was heel divers: van een losse scherf in een schoongemaakte sloot tot een bijna intacte boerderijplattegrond uit de ijzertijd en aardewerk uit de middeleeuwen.

Kijkje in de bodem

De bodemkaart van het Vlaardings Archeologisch Kantoor geeft een idee van de bodemopbouw in de Broekpolder. Door het oostelijk deel van de Broekpolder loopt een drietal fossiele kreekarmen. Het krekenstelsel was actief in de Romeinse Tijd, maar mogelijk ook al eerder. Het westelijk deel van de polder is van oudsher een veengebied. Archeologische resten zijn zowel op het veen als op de verlande kreken gevonden.

Bodemkaart van de bovenste lagen (vóór 1960) in de Broekpolder, met projectie van archeologische vindplaatsen. Kaart: Vlaardings Archeologisch Kantoor.In gebieden waar de bodem overgaat van klei-op-veen naar veen, komen toponiemen met het bestanddeel ‘broek’ regelmatig voor. ‘Broek’ verwijst naar laaggelegen moerassig land, waar elzen- en berkenbroekbossen voorkwamen. Deze broekbossen konden zich uitstrekken tot aan de helling van de hogere veenkussens.

Een opgespoten gebied

Eind 1958 startte men met het opspuiten van de Broekpolder. Twaalf jaar lang werd er havenslib geloosd, dat uiteindelijk meer dan 75% van de oppervlakte bedekte. Het is niet bekend in hoeverre de ophogingen het bodemarchief hebben verstoord. Wel is bekend dat vóór 1958 het veen in de polder op circa 50 cm onder het maaiveld lag.

1958, Amateur-archeologen leggen een boerderij uit de midden-ijzertijd vrij. Foto: Helinium.De vrijwilligers van de archeologische werkgroep ‘Helinium’ speelden een belangrijke rol bij het in kaart brengen van sporen en het verzamelen van vondsten. Ze verrichten heel wat waarnemingen bij graafwerkzaamheden die voorafgingen aan het opspuiten van de Broekpolder. Zonder hen zou veel informatie verloren zijn gegaan.

Wonen op het veen

Een pot uit de ijzertijd gevonden in de Broekpolder (vindplaatscode 05.002). Foto: J. van den BergDe oudste vondsten die gedaan zijn in de Broekpolder, zijn meer dan 2300 jaar oud. Het gaat om voorwerpen en huisplattegronden uit de ijzertijd (500-250 v. Chr.). In de Broekpolder zijn de meeste vindplaatsen uit de ijzertijd tot nu toe aangetroffen op het veen. In Holy zijn ook sporen en vondsten uit deze periode gevonden op en langs verlande kreken.

Archeologische waarnemingen en onderzoeken in de Broekpolder. Kaart: Vlaardings Archeologisch KantoorOp de kaart is te zien dat bijna alle locaties waar in de Broekpolder ‘ijzertijd’ is gevonden, bij elkaar in de buurt liggen. Op maar liefst 11 locaties zijn resten waargenomen uit de IJzertijd. De amateur-archeologen onderzochten onder andere een volledige boerderij uit de 4e eeuw voor Chr. (vindplaatscode 05.002) en verzamelden heel wat aardewerk.

Hoog en droog

In de Broekpolder zijn ook scherven uit de Romeinse tijd gevonden. Materiaal uit deze periode kwam tevoorschijn uit het kleidek dat op het veen lag. Nederzettingssporen op een oeverwal in het zuiden van de Broekpolder tonen aan dat de Romeinse vindplaatsen ook een duidelijke relatie hebben met oude geulen in de ondergrond.

Enkele losse vondsten zijn toe te schrijven aan de middeleeuwen. In één geval (vindplaatscode 05.034) zijn de scherven mogelijk afkomstig van een klein terpje.

Bronnen

Archief Vlaardings Archeologisch Kantoor - Gemeente Vlaardingen, Sectie Stadsarchief en Archeologie.

Bult, E., 2001: Oorspronkelijk landschap in oude namen. Wouden, broeken, venen en velden. In: Historie & Landschap van Midden-Delfland. Midden-Delfkrant nr. 100, p. 13-14.

Reacties