Direct naar navigatie

Egodocument van Jacob van Leeuwen - herinneringen aan de Da Costaschool

Door: Stadsarchief Vlaardingen, Periode: 1900 - 1949, Thema's: Dagelijks leven, Jeugd en onderwijs

Nóg een paar prachtige anekdotes van onze trouwe websitebezoeker Jacob van Leeuwen. Dit keer over zijn jeugd in de Catsstraat, waar zo nu en dan een 'brood'-fotograaf de jeugd op de kiek zette en over zijn lagere schooltijd op de Da Costaschool.

"Op deze foto zit ik zelf, met gymschoentjes aan, op de stoeprand, bijna op de hoek van de Catsstraat en de Huijgensstraat. Iets verder naar links zit mijn anderhalf jaar oudere broer Arie, met zijn blote voetjes op straat.

Zo ging dat toen. Als de roep "fotograaf!" werd gehoord, iets wat natuurlijk zelden voorkwam, is het niet te geloven wáár vandaan en hoé snel de toenmalige jeugd ter plekke kwam voor het kiekje.
De fotograaf plaatste zijn ‘kiekkast’ op een driepoot en dan moesten we allemaal naar het vogeltje kijken..... en dat was het dan. Maar die fotograaf kwam natuurlijk voor ‘het gewin’, dus moesten we thuis trachten een fonds los te weken om die foto te mogen kopen. Wat dus is gebeurd.

Da Costaschool

Nu weten de oude Vlaardingers nog wel hoe de Da Costaschool in de Da Costastraat er aan de buitenkant uitzag. Het gebouw was helemaal ommuurd door een stenen muurtje waarop pilaren stonden en waartussen weer gaas was gespannen. Alles even solide. Welnu: mijn broer, bovengenoemd, zal in het komende verhaaltje een jaar of veertien zijn geweest toen hij trek kreeg in enkele vers geplukte peren. Boerderij d'Engelsche Boomgaert aan de Broekweg. Foto vóór 1950
En waar hingen die, rijp en uitnodigend? In de Engelse boomgaard aan de Broekweg links, in de buurt van Cors in ‘t Hout. En wat was de kortste weg?
Start: Catstraat 37, richting Van der Drifstraat, dat is maar een klein eindje. De Van der Driftstraat liep daar dood, want daar stopte de stadsbebouwing. Hier stond een hoog hek.
Het hek van de Da Costaschool was makkelijker te ‘nemen’ en door enkele sloten over te springen kwam je uiteindelijk in de boomgaard terecht waar de verboden vruchten hingen te lonken. Je plukte wat je als dagvoorraad inschatte, stopte dat onder je blouse, en koos de terugweg, al slootje springend. Eindpunt was bovenop een pilaar van de Da Costaschool...... Prentbriefkaart van de Da Costaschool, omstreeks 1930. Op deze foto is het hek met de 'pilaren' goed zichtbaar
Daar aanbeland keek mijn broer eens om zich heen. Tot zijn grote verbazing was hij daar niet alleen....!  Er stond een groep van zo’n 80 tot 100 kinderen, overal vandaan uit de buurt.  En vooraan..... Hermandad met zijn fiets, die het bevel gaf: Kom jij daar eens direct vanaf!!!”
En ja, wat moet je dan? In ijltempo moesten alle mogelijke vluchtopties worden doorgenomen. Na kort nadenken liet hij zich, met de buit in zijn bloes, van de pilaar zakken, en........schoot pijlsnel  tussen de joelende jeugd door, die oom agent verhinderde hem te kunnen volgen. Hij schoot bij buren de tuin in, weer over een heining en arriveerde veilig thuis, mét de buit.
Ik zie het nog voor me. Evenals die keer dat hij een jonge kraai had gevangen die de vliegkunst nog niet machtig was.

Jonge kraai

Het gebeurde weer in de Da Costastraat, midden op straat voordat de school aanging en de schoolkinderen daar allemaal nog liepen. Opeens ging er een luid gejoel op. Ik haastte me erheen: er werd midden op straat ruimte gemaakt, en wie kwam daar aanhollen? Broer Arie. Hij had een jonge kraai gevangen en aan één pootje een stuk touw gebonden. En hij liep hard, zoals je een vlieger oplaat, met de spartelende kraai erachteraan, tussen het aandachtige, jeugdige publiek door.....
Het eindigde als volgt. De kraai werd vrijgelaten, broertje moest te biecht bij de ‘bovenmeester’, de strenge meester Huitema. Die voltrok het vonnis met het allerwege gevreesde zwarte lineaaltje, het niet helemaal geheime wapen dat benut werd om de tucht te handhaven.
"Zo, leg je hand maar op mijn knie" klonk het, en dan was het van ‘kléts, kléts!’ …..en dat werd niet altijd op waarde ingeschat. Soms trok de zondaar zijn hand weg, maar dát deed je maar één keer.........."

Reacties