Direct naar navigatie

Egodocument Dirk Tempelaar - Mijn jeugdjaren in en om de Emmastraat

Door: Stadsarchief Vlaardingen, Periode: 1900 - heden, Thema's: Dagelijks leven, Handel en industrie

Dirk Tempelaar neemt ons dankzij zijn haarscherpe herinneringen mee naar de Emmastraat van zijn jeugd. Toen er nog heel veel bedrijvigheid was, je even snel een boodschapje bij de kruidenier om de hoek kon halen, toen de watertoren er nog stond. Ga je mee?

Mijn jeugdjaren in en rond de Emmastraat

In mijn jeugd was de Emmastraat een vrij deftige straat, alleen de Emmazijstraat viel daarbij een beetje uit de toon. Zelf woonde ik met mijn ouders op nummer 43, in mijn ogen een kast van een huis. Rechts de lagere school waarvan een deel nog overeind staat en waarin Schietschool Wilhelmina al velen jaren huist. Schuin tegenover ons stond de kleuterschool van juffrouw Bot.

De Emmakleuterschool. Foto Boer, 1967


In die tijd ging er vrij veel gemotoriseerd verkeer door deze straat, maar zeker ook handkarren en paard-en-wagens!  Met de hond onder de kar van de petroleumboer, die ook de lege vuilnisbakken tegen een kleine vergoeding schrobde, had menigeen medelijden.
Groenteboeren als Elsenaar en Saul Stam kwamen vaste prik langs met hun waar.  Ook de paard-en-wagen van Van der Drift reed af en aan met meubels, vaten mot of zaagsel. Die vertrokken vanaf de dependance in de Bleekstraat of vanaf het Emaus -achter het voormalige woningbureau-  waar de meubelmakerij van Van der Drift was gevestigd.
De okergele RET-bus vanaf Broersvest in Schiedam denderde vele malen per dag door de straat met als eindhalte de Hoflaan, net even voor het kleine kraampje van Ome Daan.
Ook de melkboeren Frank van IJperen en Van der Berg liepen hun vaste klanten af met melk, boter, kaas en eieren. Van Tienen, werknemer, bakker en bezorger bij De Voorloper uit de 2e Van Leyden Gaelstraat, bediende zijn klanten vanuit zijn bakkerskar waaruit de geur van warme kadetjes je tegemoet kwam. Dergelijke warme kadetjes zie je eigenlijk niet meer.

Winkeltjes en  fabriekjes                                                                                                                                        Er waren in de Emmastraat ook een aantal winkeltjes en fabriekjes gevestigd, zoals het anker-wikkelbedrijfje van elektromotoren, vanaf de haven het eerste pand aan de rechterzijde, meteen achter de RK-meisjesschool waar strenge nonnen met kappen de scepter zwaaiden.
Iets verder in de straat maar dan links en recht tegenover de Emmazijstraat, was de werkplaats en opslag van een steenhouwerij alwaar grafzerken werden vervaardigd waarin met de hand de namen van overleden Vlaardingers werden gebeiteld. Bijzonder indrukwekkend voor een knaap van die leeftijd.
Als je daar rechtsaf de U-vormige Emmazijstraat inging, had je de werkplaats van elektriciteitsbedrijf Boogaard en rechts de achteruitgang van Café Van der Valk op de Schiedamscheweg, waar de houten vaten bier naar binnen werden gerold. Voor een cent per vat rolde de jeugd graag een vaatje bier, door de tuin, naar de achterzijde van het café.

Beelden in de bakkerij
Als je verder liep langs de muur van de tuin van Van der Windt richting Emmastraat kwam je op de hoek Emmazijstraat/Emmastraat bij Banketbakkerij Van der Berg. Later verhuisde deze zaak naar een pand in de Emmastraat. In de leegstaande bakkerij werden later de beelden gemaakt die bestemd waren voor aan de voorgevel van de Stadsgehoorzaal. Gelukkig zijn deze na de grote renovatie behouden, ondanks dat zal architect Sybold van Ravesteyn zich een aantal keren in zijn graf hebben omgedraaid.
Het rijtje huizen waarin ook Banketbakkerij Van der Berg voorheen gevestigd was werd,  nadat de beelden op de Stadsgehoorzaal waren geplaatst,  later afgebroken waardoor de romantiek van het U-vormige straatje tot de verleden tijd behoorde. De Emmazijstraat. Bij de markies woonde de familie Poot. Verder families Wijnhorst, Mak, Hogenwerf met hond Sjors en Struis. Foto Boer, 1967. Daarvoor in de plaats werd een parkeerterrein voor de bezoekers van de Stadsgehoorzaal aangelegd , dat tevens door de jeugd werd gebruikt als speelplaats en voetbalveld. Midden op dit parkeerterrein stond een prachtige watertoren waarover ik eerder publiceerde.
Als je de Emmazijstraat aldaar uit kwam had je rechts, aan de overzijde van de Emmastraat, een enorm pand waarin meubelfabriek Van der Drift was gehuisvest. Iets verder in de straat aan dezelfde zijde, zat nog een stukadoorsbedrijfje en een aantal huisjes verder stond ons huis.

Van zagerij tot opslag bloemist
Onder ons huis was de zagerij van meubelfabriek Van der Drift waar heel wat werd afgezaagd. Dit werd later door de brandweer verboden wegens het grote brandgevaar. Hierna nam Schilder, de bloemist en eigenaar van ons huis, die was gevestigd op de Westhavenplaats, het in gebruik voor de opslag van zijn kerstbomen, potgrond en verdere zaken.
Tegenover ons had je nog een kleine schoenlapperij van dhr. Saarloos. Een knorrige man op leeftijd die niets op had met dat tuig - wij dus - dat de straat soms onveilig maakte. Wij maakten naar zijn zin te veel herrie in de naastgelegen steeg van zijn woonhuis c.q. schoenlapperij.
Een eindje verderop was nu Banketbakkerij Van der Berg gevestigd. Zomers, als de deuren open stonden, kwam er een heerlijke, warme geur van speculaaskruiden naar buiten waardoor je hoopte op een speculaasje, maar niets van dit alles. De koekjes werden verpakt in vierkante, blikken dozen met een gesloten blikken deksel. Eenmaal in de winkel werd het deksel door de winkelier vervangen door een deksel met een rond glas wat open kon. Menig koekje heb ik bij Van der Meer & Schoep op de Westhavenplaats in mijn kontzak laten glijden, als ik met mijn rug naar het rek met een tiental koekblikken stond.

Kruidenierswinkeltje
Iets verderop, richting Callenburgstraat, was kruidenierswinkel annex waterstokerij Vermeulen gevestigd. Een piepklein kruidenierswinkeltje waar alles nog met de hand tot op de gram nauwkeurig werd gewogen. Ook de aanwezige snoepbak met zoute droppen, dropstengels, ouwel, nogablokken, geluktoffees, gelukzakjes en wat al niet meer. Tevens stond er een petroleumvat met daarop een handpomp met kijkglas die werd volgepompt en geleegd in het van huis meegebrachte peteroliekannetje.
Achterom door de steeg kon je voor een paar cent een vat heet water halen en deze met een houten kruiwagen op het juiste adres afleveren om een zakcentje te verdienen voor de snoepbak.  Kruidenierswinkeltje, Emmastraat 59. Foto Boer, 1967
Daarnaast zat de net voor zichzelf begonnen koperslager Poulissen die kunstig koperen wandborden en vazen uit een plaat roodkoper klopte. Later, na mijn opleiding op de Lagere Technische School aan de Deltaweg, trad ik op 14-jarige leeftijd bij hem in dienst. Hij was toen gevestigd in de Stationsstraat tegenover de slager en een kruidenier, maar daarover later.
Op de andere hoek in de Callenburgstraat, tegenover Poulissen, was nog een timmerbedrijf, maar daarvan is mij de naam ontsproten.
Verder in de Emmastraat, tegenover het oudemannenhuis, hoek Emmastraat/Arnold Hoogvlietstraat, was nog een garage gevestigd en iets verderop in de Arnold Hoogvlietstraat het loodgietersbedrijf van Van Aggelen. Voorbij het oudemannenhuis, had je nog de winkel van De Korte die vogelzaden etcetera verkocht. Zijn zoon Chris was een bekende Vlaardingse judoka. Aan de overzijde zat een horlogemaker met een grote klok als uithangbord, waarop je van verre de tijd kon aflezen. Ging je verder richting Binnensingel dan kwam je bij Both, een winkel die luxe huishoudelijke artikelen verkocht zoals kop-en-schotels en dergelijke.
Op de andere hoek Emmastraat-Binnensingel had onze huisarts Dr. H. Nieuwpoort zijn praktijk. Deze hield eerder praktijk op het Verploegh Chasséplein. Later vestigde zich daar Van der Linden Uitvaartverzorging, nu Monuta. Toen Nieuwpoort stopte, trok huisarts Hendrik A. van der Hoeven in de praktijk.

Straatjochie en schooiertje
Dit was in vogelvlucht de Emmastraat waar ik mijn jeugd als straatjochie en schooiertje sleet, samen met de vele jongens en meisjes die er toen woonden en waar we wel en wee mee deelden, maar waarmee we ook veel kattenkwaad  uithaalden en ruzie mee zochten.
Later zal ik de omgeving rondom de Emmastraat waarin ik opgroeide beschrijven en mochten er zaken zijn die ik me niet meer voor de geest kan halen, dan laat ik dat graag over aan de lezers.

Dirk Tempelaar

 

Reacties