Direct naar navigatie

Verzetsgroep De Geuzen

Door: stadsarchief Vlaardingen, Periode: 1900 - 1949, Thema's: Oorlog, Gezag en politiek

Vier dagen nadat Duitsland ons land was binnengevallen, richtte de uit Schiedam afkomstige Bernard IJzerdraat samen met onder andere de Vlaardinger Arij Kop, de eerste verzetsgroep van Nederland op. De prijs die de leden van de groep moesten betalen was hoog....

'De Geuzen', de eerste Nederlandse verzetsgroep

Op I4 mei 1940 werd ten huize van Arij Kop (1901-1941) aan de 2e Maasboschstraat 3 in Vlaardingen, de eerste verzetsgroep van Nederland, ‘De Geuzen’ opgericht. De oprichters ontleenden hun naam aan de historische Geuzen uit de Tachtigjarige Oorlog. De initiatiefnemer van dit allereerste verzet was de Schiedammer Bernard IJzerdraat, die in de Vlaardinger Jan Kijne een hartstochtelijk medestrijder vond. Deze laatste zocht en vond in zijn kennissenkring, waaronder leden van de wandelsportvereniging 'Flardinga', mensen die graag hun steentje aan het verzet bij wilden dragen. Tijdens hun wandeltochten konden ze immers makkelijk nagaan waar zich Duits afweergeschut, opslagplaatsen, telefoonleidingen en kabelaansluitingen bevonden. Belangrijke informatie die zij natuurlijk direct aan de Engelsen doorspeelden. In de weken en maanden daarna sloten steeds meer Vlaardingers, Schiedammers, Maassluizenaren en anderen zich bij de verzetsgroep aan. In november werden - nadat iemand zijn mond voorbij had gepraat - honderden Geuzen, die nog moesten leren hoe de ondergrondse strijd discreet gevoerd moest worden, gearresteerd. Na een schijnproces, waarmee de Duitsers een daad wilden stellen, werden vijftien Geuzen ter dood veroordeeld.

Op 3 mei 1946 werden de stoffelijke resten van zes Geuzen herbegraven op begraafplaats Emaus Samen met drie uit Amsterdam afkomstige leiders van de Februaristaking, zijn zij op 13 maart 1941 op de Waalsdorpervlakte ter dood gebracht. Dit was de prijs die de verzetsmannen moesten betalen, maar ondanks liquidaties ging het verzet door, want het eenmaal ontstoken vuur was niet meer te blussen. Het bekende gedicht 'De achttien dooden' van Jan Campert (1902-1943), is aan hen gewijd.

Ter nagedachtenis aan....

In 1981 werd een comité opgericht om geld in te zamelen voor een op te richten Geuzenmonument in Vlaardingen, ter nagedachtenis aan 'de achttien' en aan de andere Geuzen die in concentratiekampen waren gestorven. De Vlaardingse beeldhouwer Leen Droppert (1930) ontwierp het monument. In 1984 werd het Geuzenmonument geadopteerd door de voormalige school 'De Vaart', nu het College VOS. Leerlingen van die school leggen sindsdien bij de herdenking op 13 maart, bloemen bij het monument, voorafgaand aan de jaarlijkse uitreiking van de Geuzenpenning.
Deze Geuzenpenning wordt sinds 1987 door de Stichting Geuzenverzet 1940-1945 toegekend aan mensen en organisaties, die zich op bijzondere wijze hebben ingezet voor democratie of tegen dictatuur, discriminatie en racisme. De stichting is opgericht om de idealen van en de nagedachtenis aan de verzetsgroep 'De Geuzen' levend te houden. De zilveren Geuzenpenning werd in 2011 voor de 25e keer uitgereikt. Toen  reikte de stichting twee Geuzenpenningen uit, aan de Nederlandse krijgsmacht voor haar vredesmissies in het buitenland en aan de Afghaanse mensenrechtenactiviste Sima Samar. Generaal Peter van Uhm nam de penning namens de krijgsmacht in ontvangst. Prins Willem Alexander heeft deze plechtigheid bijgewoond.

In 2012 ontving Gregory Shvedov de Geuzenpenning voor zijn inzet voor een betere naleving van de mensenrechten in Rusland en in de landen en regio's van de voormalige Sovjet-Unie. In 2013 was de penning voor de Tunesische mensenrechtenactivist Radhia Nasraoui.

Zie ook informatie over de Tweede Wereldoorlog voor het basisonderwijs.

 

Video's

De Geuzen uit Vlaardingen

In deze uitzending van V(laardingen)TV gaat het over De Geuzen, de eerste verzetsgroep in de Tweede Wereldoorlog. Deze bestond uit veel Vlaardingers.

 

Reacties